Τα φύλα στη λογοτεχνία

4ο Γενικό Λύκειο Χαλκιδας 

Α’ Τάξη - Τμήματα α2 & α3

Μάθημα: Νεοελληνική  Λογοτεχνία   Α’  Λυκείου

Ε ρ γ α σ ί ε ς    Α’  τ ε τ ρ α μ ή ν ο υ

Διευκρινίσεις

·         Τα προτεινόμενα θέματα σχετίζονται με τα κείμενα που παρουσιάζουμε, συζητάμε και ερμηνεύουμε στην τάξη στα πλαίσια της

Θεματικής Ενότητας: Τα φύλα στη λογοτεχνία: Υποθέμα: Ιστορίες αγάπης

·         Κάθε μαθητής του Α2 και του Α3 επιλέγει ένα από τα παρακάτω θέματα για τη συγγραφή εργασίας στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.

·         Η εκπόνηση της εργασίας μπορεί να γίνει ατομικά ή και ομαδικά (ομάδα μέχρι τέσσερα άτομα).

·         Επιτρέπεται η συνεργασία μεταξύ μαθητών των δύο τμημάτων.

·         Επιλέγουμε θέματα και το δηλώνουμε μέχρι Τρίτη 8 Νοέμβρη 2011.

·         Όποιος θέλει μπορεί να προτείνει δικό του θέμα (σχετικό με τη λογοτεχνία και το θέμα: Τα φύλα στη λογοτεχνία), το οποίο δεν είναι απαραίτητο να παρουσιαστεί μόνο με τη μορφή κειμένου. Είναι δυνατόν κάποιος να δημιουργήσει και power point, εικαστική σύνθεση, βίντεο, animation, μουσικό κομμάτι κ.ά.

·         Υπάρχει συνεχής επικοινωνία  μεταξύ μαθητών και διδάσκοντα σχετικά με τα προβλήματα και την πρόοδο της εργασίας

·         Εκτός από την προτεινόμενη Βιβλιογραφία κάθε μαθητής μπορεί να αναζητήσει συμβατικές και διαδικτυακές πηγές

·         Πρώτη Παράδοση Εργασίας Παρασκευή 16 Δεκέμβρη 2011

·         Ακολουθεί σχετικός έλεγχος από το διδάσκοντα και επιστροφή της εργασίας με σχετικές οδηγίες

·         Τελική Παράδοση Εργασίας Τετάρτη 11 Γενάρη 2012

·         Η εργασία αξιολογείται από μηδέν (0) έως τέσσαρις (4) μονάδες στην εικοσάβαθμη κλίμακα και συνυπολογίζεται στη συνολική αξιολόγηση του μαθήματος στο Α΄ Τετράμηνο)

1^η Εργασία

Η δυναμική της αγάπης και οι κοινωνικοί προσδιορισμοί της

Έρωτας στην εφηβεία και στη νεότητα

Εκδήλωση – Αντιδράσεις – Εμπόδια – Κατάληξη της σχέσης

Συγκριτική προσέγγιση των κειμένων:

              Κ. Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα

              Γ. Ξενόπουλου Στέλλα Βιολάντη

              Ε. Φακίνου Έρως Θέρος Πόλεμος (Η ιστορία της Αννίκας και του Θανάση, σσ. 45-49, 85-87 )

Η σύγκριση γίνεται σε επίπεδο ιστορίας (υπόθεσης, μύθου): αρχή – μέση - τέλος

Βιβλιογραφία

Κείμενα Νεοελληνικής λογοτεχνίας Β’ Λυκείου, σσ. 11-14

2^η Εργασία

Λογοτεχνικές Ηρωίδες

Κείμενα: Κ. Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα: Σιορα  Επιστήμη, Ρήνη

                           Γ. Ξενόπουλου Στέλλα Βιολάντη:   Στέλλα Βιολάντη

Οδηγίες: Εξετάζουμε, εντοπίζουμε, καταγράφουμε και παρουσιάζουμε:

1.      Εξωτερικά χαρακτηριστικά (Λογοτεχνικό κείμενο)

2.      Ψυχικά χαρακτηριστικά (Λογοτεχνικό κείμενο)

3.      Θέση στην οικογένεια, στην κοινωνία (Λογοτεχνικό κείμενο)

4.      Συμπεριφορά – Σχέσεις  (Λογοτεχνικό κείμενο)

5.      Ο κοινωνικός ρόλος τους  ως γυναικών.  Τα στερεότυπα που τις περιβάλλουν. (Εξωλογοτεχνική:  Ιστορική και Κοινωνιολογική προσέγγιση)

6.      Οι σχέσεις των δύο φύλων στην τότε κοινωνία. (Εξωλογοτεχνική:  Ιστορική και Κοινωνιολογική προσέγγιση)

7.      Σύγκριση λογοτεχνικού κειμένου με δεδομένα τότε εποχής

Σύγκριση ομόλογων περιπτώσεων:

Ρήνη – Στέλλα

Σιορα  Επιστήμη – Παναγής Βιολάντης / Μαρία Βιολάνταινα

3^η Εργασία

Ο θεσμός της προίκας

Ξεκινάμε από τη κειμενική (λογοτεχνική) προσέγγιση του θέματος και οδηγούμαστε στην εξωκειμενική ανάλυση

Πώς παρουσιάζεται το ζήτημα της προίκας  στα λογοτεχνικά κείμενα;

Ο θεσμός της προίκας στη νεότερη εποχή

Βιβλιογραφία

Κ. Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα

       Γ. Ξενόπουλου Στέλλα Βιολάντη

       Ε. Φακίνου Έρως Θέρος Πόλεμος (Η ιστορία της Αννίκας και του Θανάση, σσ. 45-49, 85-87 )

Ανδρέας Λασκαράτος: Τα μυστήρια της Κεφαλλονιάς, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α’ Λυκείου σσ. 267-270

4^η Εργασία

Η ελληνική οικογένεια τον 20 αιωνα: Λογοτεχνικές αναπαραστάσεις

Ξεκινάμε από τη κειμενική λογοτεχνική προσέγγιση του θέματος και οδηγούμαστε στην εξωκειμενική ανάλυση

Η οικογένεια στην

1.      Κέρκυρα του 1900 (Εργατική, Πλούσια που αντιμετωπίζει προβλήματα)

2.      Ζάκυνθο του 1900 (Μεγαλοαστική, Αριστοκρατική που ξέπεσε)

3.      Σύμη του 1930 (Αγροτική)

όπως την παρουσιάζουν τα λογοτεχνικά κείμενα

 Κ. Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα

       Γ. Ξενόπουλου Στέλλα Βιολάντη

       Ε. Φακίνου Έρως Θέρος Πόλεμος (Η ιστορία της Αννίκας και του Θανάση, σσ. 45-49, 85-87 )

Εξετάζουμε τις εξής πλευρές:

α. Σύνθεση της οικογένειας

β. Ασχολίες (Παραγωγική δραστηριότητα)

γ. Ποιος αποφασίζει; Σχέσεις μεταξύ συζύγων

δ. Σχέσεις μεταξύ γονιών – παιδιών

ε. Θέματα από την οικογενειακή ζωή που θίγουν οι συγγραφείς

στ. Υπήρξε πράγματι « ο παλιός καλός καιρός!»;

5^η Εργασία

Η Θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία από το 1830 μέχρι το 1985

Παρουσίαση με Σχεδιάγραμμα του βιβλίου του

Θ. Καρζή Η γυναίκα στον 20^ο αιώνα, εκδ. Φιλιππότη, σσ. 242 - 265

Εξέταση των ακόλουθων ενοτήτων:

α. Οι συνθήκες ζωής των γυναικών μέχρι τις αρχές του 20^ου αιώνα σ. 245 κ.ε.

β. Η εμφάνιση του γυναικείου κινήματος σ. 247 κ.ε.

γ. Η Καλλιρόη Παρρέν σς. 247 κ.ε.

δ. Το ζήτημα της μόρφωσης των γυναικών σ. 251 κ.έ.

ε. Η αυστηρότητα των ηθών σ. 255 κ.ε.

στ. Οι αλλαγές στη θέση της γυναίκας μετά τους βαλκανικούς πολέμους

ζ. Οι αλλαγές στη θέση της γυναίκας μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο μέχρι το 1975

η. Οι εξελίξεις μετά το 1975 σσ. 260-265

Συνοπτική παρουσίαση του κειμένου σε κείμενο 300-350 λέξεων

Δημιουργία power point

Συσχέτιση των δεδομένων της μελέτης με τα λογοτεχνικά κείμενα

Κ. Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα

       Γ. Ξενόπουλου Στέλλα Βιολάντη

       Ε. Φακίνου Έρως Θέρος Πόλεμος (Η ιστορία της Αννίκας και του Θανάση, σσ. 45-49, 85-87 )

Στέλλα Βιολάντη

Ένα διαφορετικό τέλος

Γράφει η   Μαρία Ιωάννου

Άνοιξε την πόρτα και έτσι για να παίξει, επρόβαλε κατά τη συνήθεια το κεφάλι του κι ερώτησε:

-  Ε;… μετανόησες;

- Όχι, είπε για μια ακόμα φορά, με πολύ προσπάθεια η Στέλλα, δίχως να γνωρίζει κάτι.

- Κακώς, πολύ κακώς, είπε με περήφανο ύφος ο Παναγής. Η Στέλλα γύρισε και τον κοίταξε ανήσυχη.

- Τώρα που ο Ζαμάνος παντρεύτηκε την κόρη του κόμη Μαρκότση, συνέχισε ο Παναγής, δεν έχεις άλλη επιλογή από το να τον ξεχάσεις για πάντα. Δες ποιον ήθελες να παντρευτείς. Αυτόν που τώρα πάει να πάρει άλλη, αφού δεν σ’ αγαπάει. Καλά να πάθεις.

            Η Στέλλα έμεινε σιωπηλή. Δεν ήθελε ούτε μπορούσε να μιλήσει. Πονούσε αλλά τώρα ο πόνος της πιο μεγάλος από πριν. Τώρα που έμαθε πως ο Χρηστάκης την είχε πλέον ξεχάσει, αλλά όχι μόνο αυτό, είχε κλεφτεί με την κόρη του κόμη Μαρκότση, την οποία σκόπευε να παντρευτεί.

            Ο Παναγής, αφού δεν έβλεπε καμία αντίδραση από τη Στέλλα, αποφάσισε να την αφήσει να καταλάβει αυτό που ο ίδιος θεωρούσε λάθος, κι έτσι είπε:

- Θα αφήσω την πόρτα ανοιχτή, πιστεύω ότι τώρα κατάλαβες τι λάθος έχεις κάνεις.

            Η Στέλλα μόνη της άρχισε να κλαίει και να λυπάται, καθώς σκεφτόταν το Χρηστάκη με τη νέα του σύντροφο, αλλά πιο πολύ λυπόταν για όλα όσα είχε τραβήξει εξαιτίας του, και έκλαιγε. Μέχρι που το κλάμα της διέκοψαν κάποια βήματα που ακούστηκαν από τις σκάλες, και μια φωνή να λέει το όνομά της. Ήταν η θεία της που ήρθε να της συμπαρασταθεί.

-Πώς είσαι; τη ρώτησε. Αλλά δεν πήρε καμιά απάντηση από τη Στέλλα, πράγμα που έκανε τη θεία της να ανησυχήσει. Πήγε κοντά στη Στέλλα. 

- Είσαι καλά, Στέλλα, την ξαναρώτησε. Η Στέλλα δεν αντέδρασε καθόλου. Ύστερα από λίγο η Στέλλα γύρισε αργά το κεφάλι της προς το μέρος της Νιόνιας. Τα μάτια της μια φλόγα που σιγόσβηνε. Η θεία της την έπιασε απ’ το χέρι και αμέσως κατάλαβε πως είχε πολύ πυρετό και χρειαζόταν γρήγορα βοήθεια. Έτσι προσπάθησε να την μεταφέρει στο δωμάτιό της με τη βοήθεια της μητέρας, αψηφώντας τις εντολές του Παναγή, και την έβαλε να ξαπλώσει.

            Μετά από λίγες μέρες, αφού η Στέλλα είχε αναρρώσει από την άθλια κατάσταση στην οποία βρισκόταν, ο πατέρας της αποφάσισε να στείλει τη Στέλλα για ένα ταξίδι στην εξοχή μαζί με τη θεία της, η οποία προσφέρθηκε να πάει για να την προσέχει, ώστε να ξεχαστεί και το θέμα με την αρρώστια.

            Η Στέλλα βέβαια ποτέ δε γύρισε πίσω. Είχε καταλάβει το λάθος της, αλλά ποτέ δε συγχώρησε τον πατέρα της για τον τρόπο που της φέρθηκε και δεν τον είδε ποτέ ξανά. Ωστόσο, με τη βοήθεια της θείας της, η Στέλλα έκανε τη δική της οικογένεια και το παρελθόν της της έμεινε στο μυαλό σαν μια άσχημη ανάμνηση που φρόντιζε να μην το θυμάται ποτέ, αλλά δεν το κατάφερνε πάντα...

Το κείμενο γράφηκε ως εργασία στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α΄Λυκείου: Ενότητα Τα φύλα στη λογοτεχνία - Ιστορίες αγάπης