Ποιήματα για την ποίηση

Νίκος Χουλιαράς, Τα ποιήματα στο δρόμο   

Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια ―όχι αυτά που κρέμονται στα δέντρα της γιορτής, στη θαλπωρή των δωματίων, αλλά εκείνα που τονίζουνε την ερημία των σφαχτών στις μωβ βιτρίνες των συνοικιακών κρεοπωλείων.

      Τα σακατεμένα και τα μοναχικά, μ’ αρέσουν: τα ποιήματα-κοπρίτες που περπατούν κουτσαίνοντας στις σκοτεινές άκρες των λεωφόρων: αυτά που τ’ αγνοούν οι κριτικοί κι οι εκπαιδευτικοί του Μωραΐτη· που τα χτυπούν συχνά οι μεθυσμένοι οδηγοί και τα αφήνουν αβοήθητα στο δρόμο. Και τα ποιήματα-παιδάκια, όμως αγαπώ· αυτά που ενώ δεν έχουν μάθει ακόμη την αλφάβητο, μπορούν εντούτοις, με δυο λέξεις τους, να σου κολλήσουν την ψυχή στον τοίχο.

      Μ’ αρέσουν, πάλι, τα απελπισμένα κι όμως χαμογελαστά: τα ποιήματα-συνένοχοι· εκείνα που σου κλείνουνε με νόημα το μάτι. Που δεν σου πιάνουν την κουβέντα, δεν σ’ απασχολούν μα συνεχίζουνε το δρόμο τους αδιάφορα: τα ποιήματα-«δεν πρόκειται να σου ζητήσω τίποτε»· αυτά που χαιρετούν μόνο και φεύγουν, όπως μ’ αρέσουνε και τ’ άλλα, τα χαρούμενα, που προτιμούνε τα παιχνίδια απ’ το μάθημα καθώς και τα ποιήματα-παππούδες, γιατί ενώ γνωρίζουνε καλά το μάταιο της ζωής εντούτοις θέλουν να το ζήσουν.

      Δεν αγαπώ καθόλου τα ποιήματα-γεροντοκόρες που συγυρίζουν, όλη μέρα, τα δωμάτια με τις λέξεις, ούτε και τα ποιήματα-ταγιέρ, τα καθωσπρέπει. Δεν αντέχω και τα ψωνάκια: τα ποιήματα με τα πολλά αποσιωπητικά ούτε και τ’ άλλα που θεωρούν τη φύση μάνα τους κι όλο τη νοσταλγούν χωμένα πίσω απ’ τα γραφεία.

      Σιχαίνομαι αυτά που ονομάζονται συμβολικά, τα ποιήματα με μήνυμα, τα λεξιλάγνα και τ’ αφασικά· τα ποιήματα-κυρίες με αλτσχάιμερ. Ούτε και τις συνθέσεις τις μεγάλες αγαπώ: τα ποιήματα-Μπεν Χουρ, αυτούς τους λεκτικούς χειμάρρους που ’ναι γραμμένοι κυρίως για τους κριτικούς κι ας παριστάνουν τους ινστρούχτορες που ενδιαφέρονται για το καλό του κόσμου.

      Από την άλλη δεν μπορώ και τα διστακτικά: τα ποιήματα-σαντάλια με καλτσάκι ούτε και τα ποιήματα-στρατιωτικό αμπέχωνο και δήθεν Τσε Γκεβάρα, μεσημέρι στη «Λυκόβρυση».

      Δεν μου αρέσουν τα σοφά που ’ναι γραμμένα από νέους ούτε και τα νεανικά που τα ’χουν γράψει γέροι. Μου γυρίζουν τ’ άντερα τα δήθεν οικολογικά, τα ερωτικά-«καϊμάκι με πολύ σιρόπι» καθώς κι εκείνα που εκλιπαρούν τη γνώμη του αναγνώστη.

     Ούτε και τα δικά μου αγαπώ. Μ’ αρέσουν μόνο εκείνα που μου αντιστάθηκαν: αυτά που δεν κατάφερα ποτέ να γράψω. Γι’ αυτό και τα ποιήματα που ζούνε έξω απ’ τα βιβλία αγαπώ: εκείνα που ποτέ δε νοιάστηκαν αν μου αρέσουν. Αυτά που περπατούν αδιάφορα, έξω στο δρόμο, με τα χέρια στις τσέπες και μ’ έχουνε, έτσι κι αλλιώς, χεσμένο.

(από το «Τα ποιήματα στο δρόμο», Η Λέξη 147, Σεπτέμβρης-Οκτώβρης 1998)

Την αγαπάω τη μητέρα μου την Άνοιξη

Την αγαπάω τη μητέρα μου την Άνοιξη

Γιατί φοράει το πολυταξίδευτο κόκκινο φόρεμα

Που είναι γλυκό σαν το αίμα της καρδιάς.

Στην αγκαλιά της κοιμούνται τα σύννεφα

Και στα χέρια της ξεκουράζονται τα όνειρα

Στο κορμί της ψάχνω να κρυφτώ

Αλλά χάνομαι εκεί σαν τις πυγολαμπίδες την ημέρα.

Την κυνηγάω τη μητέρα μου την Άνοιξη

Γιατί ζηλεύω τα χρυσαφένια μαλλιά της

Όταν ερωτεύονται τις ψεύτικες υποσχέσεις του ανέμου

Κι εμένα με ξεχνάνε σ’ ένα λιβάδι χωρίς μαργαρίτες

Στα χαμόγελά της στηρίζω την ύπαρξη μου

Γιατί είναι ατέλειωτα σαν τ’ ουρανού τ’ αστέρια.

Την ονειρεύομαι τη μητέρα μου την άνοιξη

Ενώ χορεύει με τους γαλάζιους μονόκερους

Σ’ ένα κήπο με κόκκινα και κίτρινα και πράσινα

   και μπλε τριαντάφυλλα

Και με προσκαλεί να τα μυρίζουμε μαζί.

Την τραγουδάω τη μητέρα μου την άνοιξη

Ενώ καλλωπίζεται στα νερά του πηγαδιού

Γιατί είναι όμορφη σαν τις νεράιδες

Και αγνή και καθαρή και αθώα σαν τους αγγέλους

Την αγαπάω τη μητέρα μου την άνοιξη

Γιατί φοράει το πολυταξίδευτο κόκκινο φόρεμα

Που είναι γλυκό σα το αίμα της καρδιάς.

                                                          Αντέλα Κ.

στην ψευδαίσθηση λοιπόν...

Άπλετο φως μες στη νύχτα προβάλλει

Φεγγάρι θολό αντικρίζω με ζάλη

Μυρωδιά αναβλύζει καυτή απ’ της γης το χορτάρι

Σκιές ζοφερές πλησιάζουν

Μου ψιθυρίζουν γλυκά μ’ αγκαλιάζουν

Μορφές αντικρίζω στο βάθος που χάνονται

Άκαμπτα πρόσωπα, ψυχές που δεν αισθάνονται

Σ’ ένα κόσμο που σβήνει και φλέγεται

Η καρδιά μου μαζί σου ονειρεύεται

Περπατώ σταθερά προς την άβυσσο

Ο νους μου δε βρίσκει  παράδεισο

Τι κι αν βαδίζω σε μονοπάτια γλυκά

Στις γκρίζες σκιές του μυαλού μου

Μαζί σου αρμενίζω

Δες τις λέξεις πώς σβήνουν αργά

Στις αναμνήσεις όπως παλιά όνειρα ξαναχτίζω

Το κενό κοιτώ

Το άδειο δωμάτιο με τ’ άρωμα σου γεμίζω

Κι είναι ένας άλλος κόσμος μια κρύα φυλακή

Ένα είδωλο κρυμμένο

χρόνια πληγωμένο

από μια άλλη εποχή

Σιγά σιγά όλα χάνονται κι ακούω τη σιωπή

Ένας ψίθυρος καρτερικός, ω φριχτή σιγή!

Να ζεις σε αισθήματα φειδωλά

Μαθαίνω τι θα πει.

Στην ψευδαίσθηση λοιπόν κράτα μου σφιχτά το χέρι

Οδήγησέ με μακριά

Εκεί που ο ήλιος ανατέλλει

Σε θάλασσα που ήρεμα σιγοτραγουδά

Τα βράδια το κύμα

Εκεί που ο αέρας φυσά πάντα πρίμα

Τι κι αν πέρασαν φουρτούνες βροχές

Πνίγονται μες του καλοκαιριού τις χαρές

                                                                     Μάγδα Β.

Το κίνημα του υπερρεαλισμού

Υπερκινητικός Δάσκαλος~Τι είναι το καλλιτεχνικό... από giannisver

Ο ελληνικός υπερρεαλισμός


Γιώργος Σεφέρης - Οδυσσέας Ελύτης

Νεότερη (νεοτερική ή μοντερνα) ποίηση

Στη νεότερη (νεοτερική, μοντέρνα) ποίηση παρατηρούμε τα εξής γνωρίσματα

          Α. Εξωτερικά γνωρίσματα

Δεν έχουμε α. έμμετρο στίχο

  β. ομοιοκαταληξία

  γ. σταθερό στροφικό σύστημα

            Β.  Εσωτερικά γνωρίσματα

1.    Υφος

                        συχνά το ποίημα προσεγγίζει τον πεζό λόγο

2.    Λεξιλόγιο - λόγος

α. χρησιμοποιούνται λέξεις και από τον καθημερινό λόγο (ακόμη και κακόηχη) => 

μπορεί να γράψει κάποιος ποίηση με οποιαδήποτε λέξη

β. οι λέξεις αποκτούν πολλές σημασίες ή

γ. η σημασία τους είναι θολή (ασάφεια) ή πολλαπλή (πολυσημία)

                        δ. η στίξη δεν τηρείται με αυστηρότητα, συχνά είναι ακανόνιστη

3.    Εκφραστικά μέσα

α. κυριαρχεί η εικόνα

β. εκφραστική τόλμη:

γ. σχήματα λόγου που αμφισβητούν την κοινή λογική

δ. γεννιούνται νέων νοημάτων μέσα από απρόσμενους λεξικολογικούς συνδυασμούς 

ε. πρωτότυπη χρήση συμβόλων

στ. συμπύκνωση, αφαίρεση, ελλειπτικότητα, ερμητικότητα

4.    Περιεχόμενο

α. ο τίτλος δε δηλώνει απαραίτητα το περιεχόμενο.

β. το θεματικό κέντρο του ποιήματος υποδηλώνεται  ή και αποκρύπτεται

γ. δεν υπάρχει περιορισμός στα θέματα των ποιημάτων

5.    Δομή  - Νόημα

α. Υπέρβαση λογικής αλληλουχίας σε ό,τι αφορά το νόημα, που συχνά παραμένει κρυμμένο

(Ο αναγνώστης το ανακαλύπτει μόνος του προσπερνώντας τις γλωσσικές δυσκολίες.)

β. Συνδυάζονται στοιχεία που με την πρώτη ματιά φαίνονται να αποκλείει το ένα το άλλο)

6.    Συνολικό

Εκφράζονται ιδέες, έννοιες και συναισθήματα που ήταν αδύνατο να εκφραστούν μέσα από τους αυστηρούς και δεσμευτικούς κανόνες της παραδοσιακής ποίησης.

29 Φεβρουαρίου: Γιώργος Σεφέρης: Τη θάλασσα τη θάλασσα ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει;

29 Φεβρουαρίου: Γιώργος Σεφέρης:Κράτησα τη ζωή μου

14ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Ποίησης και Διηγήματος

Λογοτέχνες,  Συγγραφείς και Ποιητές, καιρός να αναλάβετε δράση!

Η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών (Π.Ε.Λ.) προκηρύσσει τον 14^ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος για το 2012.

Ο διαγωνισμός απευθύνεται στους μαθητές της Γ΄ τάξης Γυμνασίου και όλων των τάξεων των ΓΕ.Λ, ΕΠΑ.Λ και ΕΠΑ.Σ της χώρας και η συμμετοχή σε αυτόν είναι προαιρετική.

Ο διαγωνισμός περιλαμβάνει δύο είδη του λόγου: Ποίημα και Διήγημα, με θέμα ελεύθερο.

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι οι μαθητές με ένα ποίημα ή ένα διήγημα ή και τα δύο. Οι μαθητές που βραβεύτηκαν με Α΄ Βραβείο ποιήματος ή διηγήματος κατά τα έτη 2010 και 2011 δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής.

Τα ποιήματα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τους τριάντα (30) στίχους και τα διηγήματα τις πέντε (05) σελίδες.

Κάθε έργο υποβάλλεται σε πέντε (5) δακτυλογραφημένα αντίτυπα, με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντα στο πάνω δεξιό μέρος της σελίδας. Το ψευδώνυμο που θα χρησιμοποιήσει ο κάθε μαθητής πρέπει να είναι μονολεκτικό και γραμμένο ελληνικά. Π.χ. Νεφέλη, Δαναός, Αλκαίος, Αγέρι, Δανάη κ.α.

Το ονοματεπώνυμο του μαθητή, η διεύθυνση κατοικίας του, το τηλέφωνό του καθώς και τα πλήρη στοιχεία του σχολείου του θα πρέπει να βρίσκονται σε κλειστό μικρότερο φάκελο, που εξωτερικά θα έχει μόνο το ψευδώνυμό του και τον τίτλο του έργου του.

Τα κείμενα πρέπει να αποσταλούν σε φακέλους από τους Διευθυντές των σχολείων ή  απευθείας από τους μαθητές έως την 20^η Μαρτίου 2012, στη διεύθυνση: Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, οδός Γερανίου 41 (2^ος όροφος), Τ.Κ. 104 31 Αθήνα (τηλέφωνο: 210- 3302550) με την ένδειξη «Για τον διαγωνισμό ποίησης» ή «Για τον διαγωνισμό διηγήματος». Μέσα στο φάκελο αποστολής θα είναι και ο μικρότερος φάκελος με τα πραγματικά στοιχεία του μαθητή.

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο τηλέφωνο 210-6040097.

Ολόκληρο το σχετικό έγραφο (εδώ)

Οι μοιραίοι

Τραγούδια για τη μάνα